Katwijk in Oorlog

De NH kerk te Rijnsburg
Onderhoud aan boord van de Hr.Ms. Zeehond.

Engelandvaarder Neil van Duyn

“Waar is de tijd gebleven. Nooit gedacht dat ik ooit nog terug zou komen”. Dat is wat Neil van Duyn tegen ons zei toen wij hem in juni 2012 interviewden in zijn woning te Heinkenszand in Zeeland. Een Katwijkse Engelandvaarder, die na de oorlog een rasechte Amerikaan geworden is. De oorlog had een drang in hem los gemaakt om het verderop te zoeken. Weg van de Duitsers, weg van Nederland. Neil, of eigenlijk Cornelis, werd op 13 december 1923 geboren te Katwijk in Roest van Limburgstraat 10 als zoon van Jacob van Duyn en Jannetje van Duyn-van der Plas. Cornelis […]

Lees het verhaal
De Zanderij.

Aardappelen in de Zanderij

1944, het eten is schaars en alle levensmiddelen zijn op de bon. Het wordt steeds moeilijker om aan voedsel te komen. Veel Katwijkers die een ergens een stukje land hebben proberen de voedselschaarste het hoofd te bieden door te wat groente te verbouwen. Vishandelaar Cornelis Harteveld en zijn vrouw Dirkje hadden een gezin van elf kinderen en woonden aan de Varkevisserstraat. Achter het huis stond een grote schuur waar hij vis bakte die per handkar en bakfiets uitgevent werd in Wassenaar en Voorschoten. Moeder Dirkje heeft een zwak gestel en is vaak ziek. Oudste dochter Lies is hierdoor vroeg van […]

Lees het verhaal
Jan van der Meij aan het werk op de boerderij.

Jan van der Meij

‘Jan, blijf vandaag maar binnen in de stal werken’ had boer Van Dorp gezegd tegen zijn knecht. Er waren vliegtuigen overgekomen en er klonk geknetter van wapens in de verte. In de vroege morgen van vrijdag 10 mei 1940 waren er Duitse parachutisten geland bij het Haagsche Schouw met de opdracht om vanuit daar op te rukken naar Den Haag. Het was niet veilig om naar buiten te gaan. De knecht van boer van Dorp was Jan van der Meij, een jongen uit Rijnsburg die doordeweeks op de boerderij woonde en in het weekend naar huis ging. Geboren op 19 […]

Lees het verhaal
Het Skuytegat na de afbraak. Alleen de Vuurbaak staat nog overeind.

Van afbraak tot bouwplicht

In 1943 komt het definitieve bericht dat er begonnen zal worden met de sloop van woningen aan de Katwijkse boulevard. Zo heeft de Boulevard zoals we die nu kennen, in die periode nog drie namen. Het noordelijke gedeelte heette Wethouder Van der Plaskade, het middenstuk was de Van Wassenaerkade en het Het zuidelijke gedeelte heette Van Melskade. Op de hoek van de Van Melskade en de toenmalige Varkevisserstraat staat het huis van Cornelis den Dulk. Gebouwd eind jaren dertig is het de plaats waar in vroeger tijden de bomschuiten naast de Vuurbaak het land op werden getrokken. Deze plek stond […]

Lees het verhaal
'Borculo', met rechts de huizen aan de Katwijkerweg.

Borculo in Valkenburg

Niet alleen in Katwijk kreeg men tijdens de oorlogsjaren te maken met afbraak, ook in Valkenburg verdwenen er woningen onder de slopershamer ten behoeve van Duitse verdedigingswerken. In juli 1944 ontvingen de gemeentes Katwijk aan Zee en Valkenburg een schrijven van het Duitse bestuur in de Den Haag dat er binnen de gemeentegrenzen een aantal woningen dienden te worden afgebroken. Voor Katwijk aan Zee hield dit in dat er binnen een straal van honderdvijftig meter van het strand de huizen moesten verdwijnen en dat er in de gemeente Valkenburg vierenveertig woningen afgebroken dienden te worden. De Valkenburgse woningen bevonden zich […]

Lees het verhaal
Het Rijnsburgse gemeentehuis tijdens de oorlogsjaren.

Geert Hermans, burgemeester in het verzet

Het is 14 augustus 1942, Geert Hermans en zijn vrouw Guus hebben zojuist te horen gekregen dat Hermans per onmiddellijke ingang is ontslagen als burgemeester van Ouddorp en dat zij binnen 24 uur de gemeente verlaten dienen te hebben. Op slechts 31 jarige leeftijd werd Hermans op 1 januari 1942 geïnstalleerd als burgemeester van de toenmalige gemeente Ouddorp, als opvolger van burgemeester W. Geleedst. Ondanks zijn jonge leeftijd wordt hij in Ouddorp al snel een gerespecteerd en graag geziene man. Vanwege zijn uitgesproken afkeur tegen de Duitsers wint hij al snel het vertrouwen van de burgers van Ouddorp. Zijn anti-Duitse houding […]

Lees het verhaal
De dokterstas van Edzard van der Laan vergezeld van het boek dat zijn vrouw schreef over hun ervaringen in de oorlog,

Het artsenverzet Medisch Contact

Tijdens de oorlog kwamen in Nederland veel beroepsgroepen in opstand tegen de Duitsers. Denk maar aan de Februaristaking waarbij de arbeiders opgeroepen werden om het werk neer te leggen. Daarnaast was er onder andere georganiseerd verzet door de advocatuur, het bankwezen en de zeelieden. Het verzet van de artsen was georganiseerd in het Medisch contact. Artsen toonden in de Tweede Wereldoorlog veel durf. Openlijk verzetten zij zich tegen de plannen van de Duitsers. Het merendeel van de ‘goede’ artsen maakte deel uit van de geheime artsenverzetsorganisatie het Medisch Contact. Door een soepel lopend communicatiesysteem werden de leden van informatie voorzien […]

Lees het verhaal

De Lenteklokjes en de Kultuurkamer

Op 25 November 1941 wordt, bij verordening door de Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied Seyss Inquart, de Kultuurkamer opgericht. Iedereen die in de kunst- en cultuursector werkzaam is, wordt gedwongen hier lid van worden. Er zijn aparte gilden voor elke groep, zoals muzikanten, schilders en schrijvers, ook zangkoren vallen hieronder. Elk orkest en koor moest beschikken over een goedgekeurd repertoire om in het openbaar op te mogen treden. Tevens moest men een zogenaamde ‘stijlvergunning’ hebben. Hiermee werd het bijvoorbeeld onmogelijk ‘verderfelijke’ Amerikaanse muziek uit te voeren. Op 30 mei 1942 volgde de plechtigheid waarbij de Nederlandsche Kultuurkamer officieel tot geopend […]

Lees het verhaal
Het toenmalige Wintertuinplein op de Dr. Mr. Willem van den Bergh-Stichting.

Gemerkt met een J.

Het is vier uur s’middags op 3 mei 2013 als een groot aantal mensen samengekomen zijn bij het oorlogsmonument aan de Oude Zeeweg in Noordwijk aan Zee. Burgemeester J.P. Lokker zal spreken op deze bijeenkomst en rabbijn S. Katzman uit Den Haag zal aansluitend Jizkor, een herdenkingsgebed, zeggen. Herdacht worden twintig Joodse inwoners van Noordwijk die in de oorlog gedeporteerd werden naar de vernietigingskampen en daar omkwamen. Onder hen waren Rebecca Opdenberg, Samuel van der Kloot en Robert Jacques Zodij. Als geestelijk gehandicapten waren zij woonachtig op de Dr. Mr. Willem van den Berghstichting aan de Zwarteweg in Noordwijk. De bijeenkomst […]

Lees het verhaal
Een uitzinnige menigte op het Rapenburg onderweg naar het huis van Dr. van der Laan.

De bevrijders in Rijnsburg

Zojuist zijn er een aantal Canadese militaire voertuigen het dorp Rijnsburg binnengereden. Een man springt eruit en vraagt aan de omstanders “hoe is het met Rijnsburg en met mijn ouders en familie?” Een bekend gezicht in een vreemd uniform. Het is de in 1942 via Portugal naar Amerika gevluchte Martin Collee. De zoon van meester Collee heeft het inmiddels geschopt tot Kapitein bij de Canadese luchtmacht en maakt van de gelegenheid gebruik om een bezoek te brengen aan zijn geboortedorp. In de vroege avond van de 4e mei wordt de terugkeer van Collee gevierd met een feestelijke serenade voor zijn ouderlijk […]

Lees het verhaal
Onder grote belangstelling marcheert C.III-47IR onder leiding van Hauptman Rudolf Buhse over de Katwijkse boulevard.
Geallieerde militairen bij een stuk licht luchtdoelgeschut in de duinen na de bevrijding.

Atlantikwall

Gedurende de tweede wereldoorlog versterkten de Duitsers de verdediging van tactische punten langs de kust door bunkers te bouwen. Katwijk, Noordwijk en Valkenburg vormden samen een Stützpunktgruppe.

Nederlandse en Duitse soldaten voor de winkel van Meurs.

Mei 1940

Op 10 mei 1940 vallen Duitse troepen Nederland binnen. Rondom vliegveld Valkenburg wordt 5 dagen zwaar gevochten. Uiteindelijk capituleert Nederland en volgen er 5 jaren Duitse bezetting.

Messerschmitt BF109's op de rolbaan van Flugplatz Katwijk.

Vliegveld

Vliegveld Valkenburg heeft sinds 1938 een grote rol gespeeld in de militaire aanwezigheid rondom Katwijk. Tijdens de bezettingsjaren bouwen de Duitsers het uit tot een moderne uitvalsbasis voor jachtvliegtuigen.

U kunt ons helpen!

Met uw foto's, documenten en verhalen

Veel mensen hebben nog spullen, foto's en documenten uit de tweede wereldoorlog liggen. Helaas gaat steeds meer van dit materiaal verloren. Gooi het niet weg, maar doneer het aan ons!

E-mail mail Facebook